Kantor Bank Indonesia

Het kantorencomplex van Bank Indonesia (informeel bekend als Koperbi) is een gebouwencomplex dat dienstdoet als hoofdzetel van Bank Indonesia (BI) in de nieuwe hoofdstad Nusantara (IKN), Oost-Kalimantan. Het complex ligt in het Kerngebied van het Regeringscentrum (KIPP) van IKN, aan de oostkant van het kruispunt Sumbu Kebangsaan, tegenover een van de gebouwen van een coördinerend ministerie en niet ver van het presidentieel paleis (Istana Garuda).

De bouw van dit gebouw maakt deel uit van de wettelijke opdracht om staatsinstellingen te verplaatsen naar IKN, zoals vastgelegd in Wet nr. 3 van 2022 inzake de Hoofdstad en Presidentieel Besluit nr. 63 van 2022 inzake het gedetailleerde masterplan van de hoofdstad Nusantara. De aanwezigheid van BI in IKN vloeit ook voort uit Wet nr. 23 van 1999 inzake Bank Indonesia, zoals meermaals gewijzigd, laatstelijk bij Wet nr. 4 van 2023 inzake de Ontwikkeling en Versterking van de Financiële Sector.

Bouwgeschiedenis

De eerstesteenlegging van het complex vond plaats op 2 november 2023, onder leiding van president Joko Widodo, in aanwezigheid van BI-gouverneur Perry Warjiyo. Ook aanwezig was het toenmalige hoofd van de IKN-autoriteit, Bambang Susantono, die verklaarde dat het gebouw het betalingssysteem-ecosysteem in het nieuwe hoofdstedelijke gebied zou vervolledigen. De financiering volgde het algemene IKN-model, waarbij ongeveer 20 procent afkomstig was uit de staatsbegroting (APBN) voor basisinfrastructuur, terwijl de rest via publiek-private samenwerking aan de private sector werd aangeboden.

In maart 2024 verklaarde BI-gouverneur Perry Warjiyo dat de hoofdzetel van BI in formeel-juridische zin vanaf 17 augustus 2024 zou verhuizen naar IKN, samenvallend met de viering van de Indonesische onafhankelijkheidsdag. Hij benadrukte dat de operationele activiteiten van de centrale bank — waaronder monetair beleid, het betalingssysteem en het beheer van deviezenreserves — voorlopig in Jakarta gecentraliseerd zouden blijven, aangezien het grootste deel van de nationale financiële-sectorinfrastructuur zich daar nog bevindt.

Ontwerp en Architectuur

Het ontwerp van het complex is gebaseerd op het concept "Garuda Vittaraksha Rupa". In het Sanskriet betekent vitta rijkdom of welvaart, en raksha beschermer; dit thema werd gekozen om de rol van BI als bewaker van de macro-economische stabiliteit voor duurzame groei te symboliseren. De gevel van het hoofdgebouw is ontworpen als de kop van de Garoeda-vogel, overwegend wit met blauwe glasaccenten, gecombineerd met lichte en donkere bruintinten op andere delen van het gebouw.

Naast deze symbolische elementen hanteert het ontwerp de principes van smart-and-green building en integreert het lokale culturele waarden, in lijn met de visie van IKN als "smart forest city".

Bouwfasen

De fysieke bouw van het complex is gepland in drie fasen, afgestemd op de gereedheid van de omliggende infrastructuur:

Volgens een terreininspectie in mei 2025 was het vijf verdiepingen tellende hoofdgebouw, kenmerkend voor Koperbi, structureel voltooid, hoewel de aanleg van de omliggende tuinen en de vleugel- en "staart"-onderdelen die de Garoeda-vormgeving completeren nog in uitvoering waren. De volledige afronding van het complex, inclusief alle ondersteunende voorzieningen, blijft het tijdschema van Fase II en III tot 2031 volgen.

Terreinoppervlakte en Faciliteiten

Op grond van Besluit van het Ministerie van Financiën nr. 167 van 15 september 2023 kreeg BI 7,03 hectare grond toegewezen voor haar kantorencomplex in IKN; sommige andere bronnen noemen een oppervlakte van ongeveer 7,3 hectare. Het complex omvat een hoofdgebouw van vijf verdiepingen met vergaderzalen, een auditorium, een datacenter, en werktuigbouwkundige, elektrotechnische en sanitaire (MEP) infrastructuur, aangevuld met afvalverwerkingsvoorzieningen ter ondersteuning van duurzaamheidsprincipes.

Context binnen het financiële ecosysteem van IKN

Het BI-complex bevindt zich in een gebied dat informeel wordt aangeduid als de financiële-industriecluster of "Mini Financial Center" in het KIPP van IKN, naast het gebouw van de Autoriteit Financiële Diensten (OJK) en het gebouw van de Depositogarantie-instelling (LPS), genaamd Arthadyaksa. Verscheidene staatsbanken — BRI, Bank Mandiri, BNI, BTN en Bankaltimtara — evenals de particuliere bank BCA bouwen eveneens serviceloketten in het gebied, met als doel gefaseerd operationeel te worden vanaf het eerste kwartaal van 2026.

In bredere zin gaat de bouw van IKN door, met als doel in 2028 de politieke hoofdstad van Indonesië te worden. De regering van president Prabowo Subianto heeft de continuïteit van het project herbevestigd via Presidentieel Besluit nr. 79 van 2025 inzake de Actualisering van het Regeringswerkplan 2025.